“Hastaydım, Evdeydim”: İngilizcede Was ve Were Kullanımı

Merhaba! Simple Past Tense yazısının sonunda çok önemli bir detaya değinmiştim: Türkçedeki “-di’li geçmiş zaman” aslında iki ayrı iş yapıyor. Bu yazı tam olarak o detayın devamı.

Şu iki gruba bakın:

• Yürüdüm, gördüm, sordum — burada bir eylem var.
• Hastaydım, evdeydim, öğrenciydim — burada eylem yok, bir durum var.

Türkçe ikisine de aynı eki takıyor, o yüzden farkı hissetmiyoruz. İngilizce ise ikisini tamamen ayırıyor: birincisi için fiilin 2. halini, ikincisi için was ve were kelimelerini kullanıyor.

Was mı, Were mi? Basit Tablo

Bu, to be (olmak) fiilinin geçmiş halidir ve sadece iki seçeneği vardır:

• I, he, she, it → was
• you, we, they → were

Şimdiki zamandaki am / is / are üçlüsü geçmişte ikiye düşüyor. Yani iş aslında kolaylaşıyor.

Olumlu cümleler

• I was ill yesterday. (Dün hastaydım.)
• She was at home. (O evdeydi.)
• They were students. (Onlar öğrenciydi.)

Olumsuz cümleler

Olumsuzluk için didn't yoktur; not doğrudan was veya were‘e eklenir.

• I wasn't ill. (Hasta değildim.)
• They weren't at school. (Okulda değillerdi.)

Soru cümleleri

Soru için did gerekmez; was veya were başa geçer.

• Were you at the party? (Partide miydin?)
• Was she your teacher? (O senin öğretmenin miydi?)

Dikkat: “I was go” Diye Bir Şey Yok

İşte en klasik hata. Öğrenci geçmiş zaman kuracağını bilir, was‘ı hatırlar ve fiili de ekler.

• ✗ I was go to school. → ✓ I went to school. (Okula gittim.)
• ✗ She was eat dinner. → ✓ She ate dinner. (Yemek yedi.)

Kural net: cümlede bir eylem fiili varsa was/were kullanılmaz. Fiil zaten kendi geçmiş halini taşır. was ve were sadece ortada fiil yokken, yani sıfat, isim veya yer bildiren cümlelerde devreye girer.

Tek istisna: fiile -ing eklerseniz farklı bir zaman kurmuş olursunuz. I was going yanlış değildir ama artık Past Continuous’tur, ayrı bir konudur. Detayı Past Continuous yazısında.

There Was ve There Were

Türkçedeki “vardı” kelimesinin karşılığı budur. Sayıya göre değişir:

• Tekil → There was a cat in the garden. (Bahçede bir kedi vardı.)
• Çoğul → There were many people at the concert. (Konserde çok insan vardı.)
• Olumsuz → There wasn't any milk. (Hiç süt yoktu.)

Dikkat: Türkçedeki “-di” Sizi Yanıltmasın

Cümleyi kurmadan önce kendinize şu soruyu sorun: “Burada biri bir şey yaptı mı, yoksa bir şey öyleydi mi?”

• “Dün çok yoruldum” → yorulmak bir eylem → I got very tired yesterday.
• “Dün çok yorgundum” → yorgun olmak bir durum → I was very tired yesterday.

Türkçede iki cümle neredeyse aynı duruyor, İngilizcede ise tamamen farklı kuruluyor. Bu ayrımı oturttuğunuzda geçmiş zaman hatalarınızın büyük kısmı kendiliğinden yok olur.

Kendini Test Et

1. We ________ at the cinema last night.
2. ________ there any problems yesterday?
3. He ________ (go) to Ankara last week.

Cevaplar: 1. were — 2. Were — 3. went (eylem fiili, was kullanılmaz)

Sonuç

Was ve were, İngilizcenin en basit ama en çok hata yapılan konularından biri. Basit, çünkü sadece iki kelime. Hatalı, çünkü Türkçe bize fiil ile durumu ayırmayı öğretmiyor. “Yaptım” ile “öyleydim” arasındaki farkı yakaladığınız anda bu konu kapanır.

Konuyu boşluk doldurma ve kelime sıralama alıştırmalarıyla pekiştirmek isterseniz, bu dersin interaktif ve egzersizli hali lexiturbo.com’da: Was / Were dersi ve alıştırmaları.