İngilizcede A, An ve The Kullanımı: Artikeller Ne Zaman Kullanılır?

Türkçede “bir” vardır ama “the” yoktur. İngilizcede ise her ismin önünde sessiz bir karar bekler: a mı, an mi, the mi, yoksa hiçbiri mi? Türk öğrencilerin bu konudaki iki tipik refleksi şudur: ya hiç artikel kullanmaz (“I am teacher”), ya da emin olmak için her yere the koyar (“I like the cats”). İkisi de aynı sebepten kaynaklanır: Türkçede bu işi ayrı bir kelime değil, ekler yapar.

Şu iki Türkçe cümleye bakın: “Kitap okudum” ve “Kitabı okudum”. Arada tek bir ek var ama anlam tamamen farklı. Birincisi herhangi bir kitap, ikincisi ikimizin de bildiği o kitap. İşte İngilizcenin a ile the arasındaki farkı, Türkçe bu ekle anlatıyor. Farkı zaten hissediyorsunuz; sadece onu ayrı bir kelimeyle söylemeye alışmanız gerekiyor.

Yapı: Aslında Üç Seçenek Var

Bir ismin önünde duran seçenek üç tanedir ve üçüncüsü çoğu zaman unutulur: hiçbir şey koymamak da bir seçimdir.

Seçenek	Ne anlatır	Örnek	Türkçesi
a / an	Belirsiz: herhangi biri, ilk kez bahsediliyor	I saw a dog.	Bir köpek gördüm.
the	Belirli: ikimizin de bildiği o şey	I saw the dog.	(O) köpeği gördüm.
artikelsiz	Genel: türün tamamı; genel çoğul ya da sayılamayan isim	I like dogs.	Köpekleri severim.

Önemli bir sınır: a ve an yalnızca tekil ve sayılabilir isimlerle kullanılır. a book doğru, a books ve a water yanlıştır. the ise tekille de çoğulla da, sayılabilen isimle de sayılamayan isimle de kullanılabilir.

A mı, An mi? Kural Harfe Değil Sese Bakar

Okullarda genelde “sesli harfle başlıyorsa an” diye öğretilir. Bu kural eksiktir ve tam da bu yüzden hata ürettirir. Doğrusu şudur: kelimenin yazılışına değil, okunuşuna bakılır.

Kelimenin ilk sesi	Artikel	Örnekler
Sessiz ses	a	a book, a car, a teacher, a student
Sesli ses	an	an apple, an egg, an idea, an orange, an umbrella
Yazımda sesli, okunuşta sessiz	a	a university (“yuniversity”), a uniform, a European country
Yazımda sessiz, okunuşta sesli	an	an hour (“aur”), an honest man

Son iki satır tüm işi görür. university yazımda u ile başlar ama “yu” diye okunur, yani sessiz bir sesle; bu yüzden a university denir. hour ise h ile başlar ama o h okunmaz, kelime sesli bir sesle açılır; bu yüzden an hour olur. Kısacası: yazarken değil, söylerken karar verin.

The’nin Şart Olduğu Yerler

the tek bir şey söyler: “hangisi olduğunu ikimiz de biliyoruz.” Bu bilgi şu yollardan gelir:

Durum	Örnek	Türkçesi
Daha önce bahsedildi	I bought a book. The book was expensive.	Bir kitap aldım. Kitap pahalıydı.
Dünyada tek olan şeyler	the sun, the moon, the sky, the world	güneş, ay, gökyüzü, dünya
Ortamdan belli olan şeyler	Close the door, please.	Kapıyı kapat lütfen.
Üstünlük ve sıra bildirenler	the best, the first, the same	en iyisi, ilki, aynısı
Deniz, nehir, okyanus ve çoğul ülke adları	the Black Sea, the Nile, the Netherlands	Karadeniz, Nil, Hollanda
Çalgı aletleri	play the guitar, play the piano	gitar çalmak, piyano çalmak
Günün bölümleri	in the morning, in the evening	sabahleyin, akşamleyin

Son satıra küçük bir not: in the morning ve in the afternoon the alır ama at night almaz. Bu kalıbı olduğu gibi ezberleyin, mantığını aramayın.

Artikel Kullanılmayan Durumlar

Türk öğrencilerin en çok fazladan the koyduğu yerler burası. Aşağıdaki durumlarda isim çıplak kalır:

Durum	Doğru	Yanlış
Genel anlamda çoğullar	Cats are independent.	The cats are independent.
Genel anlamda sayılamayan isimler	Water is life. / I like coffee.	The water is life.
Öğün adları	I have breakfast at eight.	I have the breakfast at eight.
Dil adları	I speak English.	I speak the English.
Okul, iş, ev, yatak kalıpları	go to school, go to work, go home, go to bed	go to the school, go to the home
Çoğu ülke ve şehir adı	Turkey, İstanbul, Germany	the Turkey, the İstanbul
Spor ve oyun adları	I play football.	I play the football.

Son iki satırı yan yana koyun: play the guitar ama play football. Çalgı aletleri the alır, sporlar almaz. Bunun bir mantığı yok, dilin bir alışkanlığı; ikisini birlikte ezberlemek en pratik yol.

Bir de şu ince ayrım var: go to school öğrenci olarak okula gitmek demektir. go to the school ise bina olarak o okula gitmek demektir; mesela veli toplantısına giden bir anne the kullanır. İngiliz İngilizcesinde aynı ayrım go to hospital ile go to the hospital arasında da vardır; Amerikan İngilizcesi hastane için her durumda the hospital der.

Ne Zaman Kullanılır? Günlük Örnekler

Kuralları tek tek ezberlemek yerine, günlük cümlelerde nasıl davrandığını görmek daha kalıcıdır:

She is a doctor. (O bir doktor.) Meslek söylerken artikel şarttır.
I need a pen. Can you give me the pen on the table? (Bir kaleme ihtiyacım var. Masadaki kalemi verebilir misin?)
Could you open the window, please? (Pencereyi açar mısın lütfen?)
The sun rises in the east. (Güneş doğudan doğar.)
I go to work by bus every morning. (Her sabah işe otobüsle giderim.)
We had an interesting conversation yesterday. (Dün ilginç bir sohbetimiz oldu.)
Apples are good for you. (Elma sana iyi gelir.)

Son örnekteki gibi genel anlamda meyve adlarını kullanırken artikel koymadığınıza dikkat edin. Kelime dağarcığınızı tazelemek isterseniz İngilizce meyve adları listesini alıp her birini önce a / an ile tekil, sonra artikelsiz çoğul olarak kurun: an apple ve apples, an orange ve oranges.

Bir şeyin varlığını söylerken de artikel devreye girer: There is a book on the table. Bu kalıbın tamamı için there is ve there are ile “var, yok” anlatımı yazısına bakabilirsiniz.

Türklerin En Sık Yaptığı Hatalar

✗ I am teacher. → ✓ I am a teacher. (Türkçede “Ben öğretmenim” derken “bir” demeyiz; İngilizcede meslek tekil sayılabilir isimdir, artikel zorunludur.)
✗ I like the cats. → ✓ I like cats. (Genel anlamda çoğul isim artikel almaz. The koyarsanız “o kedileri” demiş olursunuz.)
✗ She is an university student. → ✓ She is a university student. (Yazım değil okunuş belirler: “yuniversity”.)
✗ I go to the school every day. → ✓ I go to school every day. (Öğrenci olarak gitmek kalıbında artikel yoktur.)
✗ I speak the English very well. → ✓ I speak English very well. (Dil adları artikel almaz.)

Beşinin de kökeni aynı: Türkçede belirlilik ayrı bir kelimeyle değil, ekle ya da hiç işaretlenmeden verilir. Bu yüzden İngilizce konuşurken artikel ya tamamen unutulur ya da güvenlik olsun diye her yere serpiştirilir. Çözüm, cümleyi kurmadan önce kendinize şunu sormaktır: “Karşımdaki hangisinden bahsettiğimi biliyor mu?” Biliyorsa the, bilmiyorsa a / an, ortada tek bir şey değil genel bir tür varsa hiçbiri.

Mini Test

I bought ________ new phone yesterday. ________ phone was very expensive.
She wants to be ________ engineer, so she studies at ________ university in Ankara.
My brother plays ________ guitar, but he never plays ________ football.

Cevaplar: 1. a — The (önce ilk kez bahsediliyor, sonra artık biliniyor) — 2. an — a (engineer sesli sesle, university “yu” sesiyle başlar) — 3. the — boş bırakılır (çalgı the alır, spor almaz)

Sonuç

Artikeller İngilizcenin en küçük kelimeleri ama cümlenin anlamını en çok değiştirenlerden. Tek bir soruyla özetlenebilir: dinleyen kişi hangisinden bahsettiğimi biliyor mu? Biliyorsa the, bilmiyorsa a veya an, genel bir türden söz ediyorsanız hiçbiri. a ile an arasındaki seçimi ise harf değil ses belirler.

Bu konu, tek bir harfin ya da kelimenin gözden kaçtığı diğer klasik alanla birlikte çalışılınca daha hızlı oturur: üçüncü tekil şahısta fiile gelen küçük ek. Onun için İngilizcede -s takısı anlatımına göz atın. İkisi de aynı sebepten zordur: Türkçe o bilgiyi başka bir yolla verdiği için, İngilizcedeki karşılığı kulağa gereksiz gelir. Gereksiz değil, sadece alışkanlık meselesi.